Nauka języka (angielskiego) u dzieci – dobre praktyki kierujące do sukcesu

Wskazówki, które przytoczymy, są uniwersalne i z pewnością warto je stosować niezależnie od tego, jakiego drugiego języka uczymy dziecko. Niemniej, mając na uwadze fakt, że w naszym kraju językiem, który jest najbardziej popularny jako drugi, jest język angielski, to metodologię nauczania omówimy na przykładzie języka angielskiego.

Dlaczego język angielski jest tak popularny?
Kiedy zacząć naukę języka angielskiego z dzieckiem?
Dobre praktyki przy nauce języka obcego
Metody nauki języka
Metoda Callana
Metod Helen Doron
Metoda Total Physical Response
Podsumowanie

Dlaczego język angielski jest tak popularny?

Rozstrzyganie o popularności języka na podstawie jego stopień skomplikowania, nie wydaje się dobrym kierunkiem, zwłaszcza jeżeli mówimy o nauce języka u małego dziecka. Tak naprawdę małe dziecko z powodzeniem może się uczyć zarówno języka angielskiego, jak i języka chińskiego…

Popularność języka angielskiego w Polsce wynika z faktu, że Wielka Brytania, w której angielski jest językiem ojczystym, od stuleci silnie oddziałuje na pozostałe kraje europejskie, przez co język ten jest powszechnie stosowany w całej Europie.

Ponadto, na świecie powszechnie została zaakceptowana anglosaska kultura (muzyka, film, literatura, nauka), co także automatycznie wpływa na popularność języka angielskiego. W zasadzie warto zaznaczyć, że istnieją także zawody, w którym podstawowym “kryterium wejścia” jest właśnie znajomość języka angielskiego.

To, co zostało tutaj powiedziane o Wielkiej Brytanii, tyczy się także USA, Australii, Kanady, gdzie angielski też jest języki ”numer jeden”.

Ostatecznie językiem angielskim na co dzień posługuje się prawie 530 mln ludzi.

Kiedy zacząć naukę języka angielskiego z dzieckiem?

W zasadzie nie ma takiego momentu, w którym jednoznacznie możemy stwierdzić, że jest to najwłaściwszy moment, aby rozpocząć z dzieckiem naukę języka obcego. Niemniej, warto to zacząć w momencie, kiedy dziecko nie ma jeszcze świadomości procesu uczenia się, jako konkretnie wykonywanej pracy w danym kierunku, a już na pewno nie ma negatywnych skojarzeń z tym procesem.

Oczywiście takie uwarunkowania istnieją w pierwszych latach życia dziecka (w zasadzie od urodzenia), więc ten moment plasuje się właśnie gdzieś w tym czasie, niemniej pamiętajmy, że na naukę nigdy nie jest za późno i jeśli nawet przegapimy dobry moment, to można nadrobić braki dzięki dobrym metodom i praktykom.

Dobre praktyki przy nauce języka obcego

Dziecko uczymy języka w taki sposób, żeby nie wywoływało to u niego poczucia obowiązku. Kontakt z językiem powinien być naturalny, dlatego, język obcy warto wpleść w codzienne zajęcia dziecka, tj. zabawę, rozmowę z rodzicem, oglądanie/czytanie książek, kąpiel lub jedzenie posiłków, itp.

Przyzna to każdy, kto miał styczność z nauką języka, że istotny jest kontakt z językiem, dlatego warto posiłkować się rymowanymi wierszykami, piosenkami, zwrotami przydatnymi na co dzień lub na specjalną okazję, np. urodziny, święta.

Ważne jest, żeby “uczyć” się RAZEM Z DZIECKIEM. Dziecko powinno widzieć nasze osobiste zaangażowanie i że nam też to sprawia przyjemność. O efektach tej metody wspominał już Konfucjusz, który stwierdził:

 

Powiedz mi, a zapomnę. Pokaż – zapamiętam.
Pozwól wziąć udział, a… wzbudzisz we mnie pragnienie.

 

Ekstremalnie ważna jest systematyczność i pewien rytm w tych działaniach. W przypadku dziecka, za tę kwestie odpowiada rodzic/opiekun. Dlatego warto odpowiednio się nastawić do tematu. Nie ma co liczyć na natychmiastowy efekt, należy wyzbyć się perfekcjonizmu i starać się przy okazji samemu dobrze bawić.

Warto też skorzystać ze wsparcia. W pewnym wieku dziecko i tak idzie do przedszkola, więc warto wybrać przedszkole językowe, w którym dziecko regularnie będzie uczestniczyć w zajęciach językowych, prowadzonych przez wykwalifikowaną kadrę, a nawet może mieć styczność z innymi dziećmi, dla których język angielski jest językiem ojczystym.

Metody nauki języka

Jest wiele metod, które mają usprawnić i przyspieszyć naukę języka obcego. Nie każda jednak nadaje się dla dziecka. Prezentujemy kilka popularnych metod wraz z krótkim komentarzem w kontekście nauki języka przez dziecko.

Metoda Callana

Metoda nauki języka oparta na konwersacji. Stwarza sposobność wypowiadania się w obcym języku, drugorzędnie traktując kwestie gramatyczne (gramatyka uczona jest poprzez obserwacje wzorców, a nie poprzez tłumaczenie reguł). Twórcy metody wzorowali się na naturalnym procesie nauki mowy, gdzie dziecko słucha, a później próbuje powtarzać, coraz lepiej i lepiej, aż w końcu zaczyna mówić…

Zajęcia prowadzone metodą Callana, cechuje szybkie tempo pracy, co wprowadza też pewną automatyzację. Dzięki temu osoby nieśmiałe nie mają czasu na analizowanie problemów. Są zmuszone do mówienia – może byle jak, byle mówić.

Dzieci jednak z reguły nie mają w sobie blokady wynikającej z chęci być mocno poprawnym i z natury chętnie podejmują próbę mówienia. Natomiast szybkie tempo pracy w tej metodzie może wywołać u nich poczucie wywierania presji (bo w zasadzie takie też są założenia metody Callana) i ich zniechęcić. Mając to na uwadze, metodę Callana można polecić, ale starszym uczniom lub nawet dorosłym.

Metoda Helen Doron

Metoda Helen Doron opiera się na powtarzalnym słuchaniu oraz na pozytywnym wzmocnieniu.

Powtarzalne słuchanie polega na tym, że dziecko w domu słucha nagrań w języku angielskim, np. piosenek. Natomiast pozytywne wzmocnienie to regularne (np. raz lub dwa razy w tygodniu) zajęcia w niewielkich grupach (do 8 osób) z lektorem w atmosferze zabawy. Zajęcia odbywają się w kolorowych salach z zabawkami. W trakcie zajęć dzieci grają w gry, śpiewają piosenki, mogą być w ruchu – słowem sielanka z językiem angielskim.

Metoda Helen Doron z punktu widzenia nabrania umiejętności mówienia w obcym języku, najlepsze rezultaty przynosi u małych dzieci, które naukę zaczęły w wieku w którym, aparat mowy nie jest jeszcze dobrze rozwinięty, wciąż jest elastyczny i łatwo go kształtować. Dzięki temu, dzieci od początku, bez wysiłku adaptują prawidłową wymowę i akcent obcego języka.

Metoda zakłada, że naukę pisania i czytania w obcym języku rozpoczyna się po siedmiu latach nauki mówienia. Cały cykl nauki języka metodą Helen Doron trwa dziewięć lat.

Metoda Total Physical Response

Metoda Total Physical Response (TPR) przy pomocy ruchu przybliża znaczenie uczonych zwrotów. Dla przykładu weźmy zwrot “smell the flowers”. Nauczyciel wypowiada ten zwrot i jednocześnie imituje ruch, tak jakby wąchał kwiat. Powtarza tę czynność kilka razy, a następnie powtarzają ją dzieci.

Jednocześnie uczy się kilku takich zwrotów, np. cztery. Na początku zwroty i odpowiadające im ruchy są prezentowane przez nauczyciela zawsze w tej samej kolejności. Dopiero po czasie, kiedy dzieci ze zwrotami dobrze się “osłuchają” kolejność się zmienia. Wówczas okazuje się, że dzieci na tyle dobrze zapamiętały wymowę, rozumieją znaczenie danego zwrotu i w efekcie potrafią przyporządkować danemu zwrotowi odpowiedni ruch.

W kolejnym etapie dzieci mogą na przykład prezentowane zwroty przyporządkować do obrazków. Trzymając się naszego przykładu zwrot “smell the flowers”, będzie przyporządkowany do obrazka, na którym ktoś wącha kwiat.

Osoby, które stosują tę metodę, chyba same bywają zaskoczone, jak dobrym nośnikiem znaczenia danej informacji jest ruch, gest albo nasza mimika. Zajęcia metodą TPR są angażujące, wzbudzające zainteresowanie, i są atrakcyjne dla dzieci, ponieważ zapewniają dzieciom naturalną potrzebę ruchu i mają w sobie coś z teatru…

Podsumowanie

Jeżeli chcemy, aby nasze dziecko efektywnie i skutecznie uczyło się języka obcego, pamiętajmy o kilku zasadach:

  • nauka powinna maksymalnie kojarzyć się z zabawą,
  • dorosły także powinien uczestniczyć w nauce i powinien pokazać dziecku, że to świetna zabawa i być zaangażowanym,
  • zadbaj o systematyczność,
  • zapewnij kontakt z językiem poprzez ciekawe dla dziecka materiały, np. piosenki, rymowanki,
  • nie popadaj w perfekcjonizm i nie oczekuj natychmiastowych rezultatów,
  • wyczuj dobry moment na rozpoczęcie nauki, niemniej nie porzucaj planów, jeżeli naukę zaczynacie w późniejszym wieku,
  • dobierz taką metodę, która będzie dla dziecka najbardziej atrakcyjna,
  • chwal swoje dziecko i doceniaj nawet najdrobniejsze postępy.